23 sentyabr, AZƏRTAC
Dağ-mədən və metallurgiya sənayesi ölkənin sənaye potensialının formalaşmasında, təbii ehtiyatlardan səmərəli istifadə olunmasında və iqtisadiyyatın şaxələndirilməsində mühüm rol oynayır. Azərbaycanın zəngin mineral-xammal resursları bu sahənin inkişafı üçün geniş imkanlar yaradır. Bu baxımdan “Azərbaycan Respublikasında dağ-mədən (metal filizləri) və metallurgiya sənayesinin inkişafına dair 2027–2030-cu illər üçün Dövlət Proqramı” xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında iqtisad elmləri doktoru, professor Rəsmiyyə Abdullayeva səsləndirib.
Ekspertin fikrincə, Dövlət Proqramının əsas məqsədi mövcud potensialın səmərəli şəkildə reallaşdırılması, sənaye müəssisələrinin fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi, müasir texnologiyaların tətbiqi və istehsal imkanlarının genişləndirilməsi istiqamətində kompleks tədbirlərin həyata keçirilməsidir.
Professor qeyd edib ki, ölkənin mineral ehtiyatlarının hasilatı ilə yanaşı, onların daha yüksək emal səviyyəsinə çatdırılması iqtisadi baxımdan xüsusi əhəmiyyət kəsb edir: “Dövlət Proqramın layihəsinin təqdimatı zamanı da vurğulandı ki, Proqramın əsas məqsədləri daha çox xammal hasil etmək deyil, bu, xammalı ölkə daxilində daha çox emal etmək və daha yüksək əlavə dəyər yaratmaqdır. Xammalın ölkə daxilində emal olunaraq əlavə dəyəri yüksək olan məhsullara çevrilməsi sənaye zəncirinin genişlənməsinə, yeni istehsal sahələrinin yaradılmasına və iqtisadi səmərəliliyin artmasına imkan verir. Bu proses, eyni zamanda, yerli sənaye müəssisələrinin inkişafına və digər istehsal sahələri ilə qarşılıqlı əlaqələrin gücləndirilməsinə şərait yaradır”.
Rəsmiyyə Abdullayeva bildirib ki, metallurgiya sənayesinin inkişafı ölkə iqtisadiyyatının bir sıra digər istiqamətləri, o cümlədən tikinti, maşınqayırma, energetika və nəqliyyat sahələri üçün də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Metal məhsullarına həmin sahələrdə geniş tələbat mövcuddur. Yerli istehsal imkanlarının artırılması bu sahələrin xammal və materiallarla təminatının yaxşılaşdırılmasına, habelə idxaldan asılılığın müəyyən dərəcədə azaldılmasına xidmət edə bilər.
Professor vurğulayıb ki, 2030-cu ilədək dağ-mədən və metallurgiya sektorunun ümumi daxili məhsula töhfəsinin 700 milyon manatdan 1,8 milyard manata, illik ixrac potensialının isə 1,3 milyard manatdan 2025-ci ilin orta dünya qiymətləri əsasında 3,4 milyard manata çatdırılmasının nəzərdə tutulması Proqramın əsas hədəflərinin kifayət qədər böyüklüyündən xəbər verir. 2027-2030-cu illərdə bu nəticələrin əldə edilməsi üçün bu dövr ərzində ümumilikdə 5,3 milyard manat investisiya nəzərdə tutulur.
Ekspertin sözlərinə görə, Dövlət Proqramının əhəmiyyəti yalnız hasilat və metallurgiya müəssisələrinin inkişafı ilə məhdudlaşmır. Sənayenin texnoloji cəhətdən yenilənməsi, investisiya imkanlarının artırılması, yeni iş yerlərinin yaradılması, regionların inkişafının dəstəklənməsi, yerli istehsalın genişləndirilməsi və ixrac potensialının gücləndirilməsi də proqramın mühüm istiqamətləri sırasındadır.
Onun fikrincə, Dövlət Proqramının həyata keçirilməsi regionların sosial-iqtisadi inkişafına da mühüm töhfə verə bilər. Dağ-mədən və metallurgiya müəssisələrinin fəaliyyət göstərdiyi ərazilərdə yeni iş yerlərinin yaradılması, əhalinin məşğulluq imkanlarının genişləndirilməsi və iqtisadi fəallığın yüksəldilməsi regionların inkişafını sürətləndirən əsas amillərdəndir. Bu baxımdan sənaye müəssisələrinin regionlarda fəaliyyətinin genişləndirilməsi həm iqtisadi fəallığın artırılmasına, həm də yerli əhalinin gəlir imkanlarının yaxşılaşdırılmasına şərait yarada bilər.
Rəsmiyyə Abdullayeva vurğulayıb ki, ölkəmizdə həyata keçirilən Dövlət Proqramlarının əsas hədəflərindən biri regionların sosial-iqtisadi inkişafının təmin edilməsi, regionlar və paytaxt arasında mövcud inkişaf fərqlərinin azaldılmasıdır: “Dağ-mədən və metallurgiya sənayesinin inkişafı da bu baxımdan yeni iqtisadi imkanların formalaşmasına və regionların istehsal potensialının gücləndirilməsinə xidmət edə bilər. Dövlət Proqramının qarşıya qoyduğu məqsədlərin ardıcıl və məqsədyönlü şəkildə həyata keçirilməsi mineral ehtiyatlardan səmərəli istifadəyə, müasir istehsal texnologiyalarının tətbiqinə, rəqabətqabiliyyətli məhsul istehsalının artırılmasına və ölkənin iqtisadi inkişafına mühüm töhfə verə bilər”.
